การพ ฒนาระบบงานธ รการด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ The System Development of General Affairs in Office Filing Operation under the Office of Sisaket Elementary Educational Service Area 2 Outumpornpisai district Sisaket พ รพล พ นธเสน 1, ประทวน บ ญร กษา 2 บทค ดย อ การบร หารและการจ ดการภายในหน วยงานให เก ดประส ทธ ภาพและประส ทธ ผลตรงตาม ว ตถ ประสงค และเป าหมายของหน วยงานน น การปฏ บ ต งานธ รการด านงานสารบรรณในส าน กงาน เป นงานหน งท ม ความส าค ญและเป นงานท ให บร การข อม ลข าวสารและอ านวยความสะดวกในการ บร หารจ ดการและด าเน นภารก จของหน วยงาน ม ความม งหมายเพ อพ ฒนาระบบงานธ รการด านงาน สารบรรณของส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ใน 5 ด าน ค อ การจ ดท า การร บ การส ง การเก บร กษาและการท าลายหน งส อ ให ม ความถ กต อง รวดเร ว และ เป นป จจ บ น โดยใช กลย ทธ การอบรมเช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งานและการน เทศก าก บต ดตามตาม วงจรการพ ฒนา 5 ข นตอน ค อ การศ กษาระบบ การว เคราะห ระบบ การออกแบบระบบ การน า ระบบไปใช การด แลร กษาและการตรวจสอบระบบ โดยใช หล กการว จ ยปฏ บ ต การด าเน นการเป น 2 วงรอบ แต ละวงรอบประกอบด วย การวางแผน การปฏ บ ต การส งเกต และการสะท อนผล กล มผ ร วมการศ กษาค นคว าและให ข อม ลหล กม จ านวน 7 คน กล มผ ให ข อม ลเพ มเต ม จ านวน 4 คน เคร องม อท ใช ในการเก บรวบรวมข อม ลประกอบด วย แบบส มภาษณ แบบส งเกต และ แบบประเม น การตรวจสอบข อม ลใช หล กสามเส า การว เคราะห ข อม ลเช งปร มาณใช สถ ต ค าเฉล ย การตรวจสอบข อม ลใช เทคน คการตรวจสอบแบบสามเส าและน าเสนอผลการศ กษาค นคว าโดยว ธ การพรรณนา 1 น ส ตระด บปร ญญาโท สาขาบร หารการศ กษา คณะศ กษาศาสตร มหาว ทยาล ยมหาสารคาม 1 M.Ed. Candidate in Education Administration, Faculty of Education, Mahasarakham University 2 อาจารย พ เศษ, คณะศ กษาศาสตร มหาว ทยาล ยมหาสารคาม, อาจารย ท ปร กษาการศ กษาค นคว าอ สระ 2 M. Ed. Candidate in Education Administration, Faculty of Education, Mahasarakham Uiversity ผลการศ กษาพบว า ระบบงานธ รการด านงานสารบรรณ ก อนการด าเน นการพ ฒนาระบบ ผ ร บผ ดชอบงานธ รการย งขาดท กษะในการปฏ บ ต งานธ รการด านงานสารบรรณ และขาดแนวปฏ บ ต ท ช ดเจน เก ยวก บการจ ดท าหน งส อ การร บหน งส อ การส งหน งส อ การจ ดเก บหน งส อและการท าลาย หน งส อราชการ ภายหล งจากท ได ด าเน นการพ ฒนาโดยใช กลย ทธ ค อการประช มเช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งานและการน เทศก าก บต ดตามในวงรอบท 1 พบว าจากการว ดความพ งพอใจ
การด าเน นงานธ รการด านงานสารบรรณโดยภาพรวมม ความพ งพอใจในระด บปานกลาง จ งได ม การพ ฒนาในวงรอบท 2 ท าให ผ ร บผ ดชอบงานธ รการด านงานสารบรรณเก ดท กษะและม ความสามารถ ในการพ ฒนาระบบงานธ รการได ถ กต อง รวดเร ว และเป นป จจ บ น ม แนวปฏ บ ต ท ช ดเจน ผ เก ยวข อง สามารถน าไปใช ได ท นเวลาและจากการว ดความพ งพอใจการด าเน นงานธ รการด านงานสารบรรณโดย ภาพรวมม ความพ งพอใจในระด บมาก ค าส าค ญ : การพ ฒนาระบบงานธ รการ, งานสารบรรณ Abstract The efficiency management and administration of the office need a general affair operation, filing operation is an important part of office operation in order to support all communication for specific purposes in a school. A effective office filing reflects accurate information, time due, and work flow. The purpose of this study was to develop the system of General Affairs in Office Filing Operation under the Office of Sisaket Elementary Educational Service Area 2 Outumpornpisai district Sisaket in 5 parts; producing or providing, delivering and receiving, keeping and borrowing and destructing of documents to complete all accurate, timeliness and up-to-date. In this study we used workshop strategies, observe and following supervision follow system development life cycle principle in 5 processes; system study, system analysis, system design, system implementation system testing and maintenance. This study we using rationale in 2 cycles of Action Research; in each cycle consist of planning, action, observation and reflection. There were 7 participants in main study and informant group and 4 of informants in extended informant group. We used interviews form, observation form and evaluation form as our data collecting tools. Triangulation technique was used for verifying data,quantitative data analyzed by statistical mean and presentation of the data were analyzed by description method. The results showed that system of General Affairs in Office Filing Operation before development, the Filing officers were lack of skill in office filing operation and get out of filing operation guideline about producing or providing, delivering and receiving, keeping and borrowing and destructing of documents. In first cycle of development by used workshop, observe and following supervision strategies resulted a medium level of satisfied in office filing operation then to level up the satisfied we implemented a second cycle so it lead filing officers get more skill and capable to develop office filing
operation with complete all accurate, timeliness and up-to-date, Furthermore the officer get a clear filing operation guideline and resulted better level of filing operation satisfied. Keywords : develop Office Filing Operation, Office Filing Operation บทน า ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถม ศ กษาศร สะเกษ เขต 2 เก ดข นจากการปฏ ร ป การศ กษาตามพระราชบ ญญ ต การศ กษาแห งชาต พ.ศ. 2542 และท แก ไขเพ มเต ม (ฉบ บท 3) พ.ศ. 2553 โดยการปฏ ร ปโครงสร างของ กระทรวงศ กษาธ การ เม อว นท 23 กรกฎาคม 2553 จ านวน 183 เขต ท าให ม ส าน กงานเขต พ นท การศ กษา จ งเป นหน วยงานท ม ความส าค ญ ในการก าก บ ด แล และสน บสน น ส งเสร ม การจ ดการศ กษาข นพ นฐาน แก ประชากรว ย เร ยนให ท วถ งอย างม ค ณภาพ และไม เก บ ค าใช จ าย ซ งเป นไปตามบทบ ญญ ต ตาม พระราชบ ญญ ต การศ กษาแห งชาต พ.ศ. 2542 และท แก ไข เพ มเต ม (ฉบ บท 3) พ.ศ. 2553 มาตรา 10 (ส าน กงานคณะกรรมการการศ กษา แห งชาต. 2553 : 7-8) โดยม ผ อ านวยการ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษา เป นผ บ งค บบ ญชา ข าราชการและร บผ ดชอบการปฏ บ ต ราชการของ ส าน กงานให เป นไปตามนโยบาย แนวทาง และแผนปฏ บ ต ราชการของกระทรวง และ เป นผ บร หารราชการในส าน กงานเขตพ นท การศ กษา และเป นผ บ งค บบ ญชาของ ข าราชการคร และบ คลากรทางการศ กษาใน เขตพ นท การศ กษา และเพ อให ผ อ านวยการ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษา สามารถ บร หารจ ดการศ กษาได อย างม ค ณภาพ และ ม ประส ทธ ภาพ (ส าน กงานคณะกรรมการ กฤษฎ กา. 2546 : 12) งานธ รการด านงานสารบรรณ เป นงาน ท ให บร การข อม ลข าวสารท จะอ านวยความ สะดวกของการบร หารจ ดการและด าเน น ภารก จของหน วยงาน เก ยวก บการบร หาร เอกสาร ซ งเร มต งแต การจ ดท า การร บ การส ง การเก บร กษา การย มและการ ท าลาย งานสารบรรณเข าไปสอดแทรกอย ในท กหน วยงาน ผ บร หารท กระด บ จ าเป นต องใช ระบบงานสารบรรณเพ อให การต ดต อประสานงานราชการเป นไปอย าง สะดวก รวดเร วเป นไปตามระเบ ยบของทาง ราชการ ซ งระบบงานสารบรรณเป น ระบบงานขนาดใหญ ม ความย งยากซ บซ อน ม การปฏ บ ต ต อเน อง เก ยวข องก บหลายๆ หน วยงานม ปร มาณเอกสารจ านวนมาก ต องเก บร กษาไว อย างน อย 1-10 ป ม การค นหาเพ อการอ างอ ง ต ดตาม ตรวจสอบตลอดเวลา ม ผลโดยตรงต อ ประส ทธ ภาพการบร หารราชการ หน วยงาน และองค กรต างๆ ด งน นการพ ฒนาระบบ งานธ รการด านงานสารบรรณตลอด กระบวนการให เป นระบบจะส งผลให เก ด ความรวดเร ว เป นระบบ ม ความประหย ด และเก ดประส ทธ ภาพ (จาร ณ ผาส ก. 2552 : 2 4) ผ ศ กษาค นคว าซ งปฏ บ ต หน าท ใน ต าแหน งเจ าพน กงานธ รการปฏ บ ต งาน ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ได ตระหน กถ งป ญหาและความจ าเป น ด งกล าว จ งม ความต องการท จะพ ฒนา
ระบบงานธ รการของส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 ร วมก บกล มผ ร วมศ กษาค นคว า โดยเน นท ผลของการ ปฏ บ ต งานให เป นระบบ อ งระเบ ยบ ม เป าหมาย ท ช ดเจน ลดความส นเปล องและป ญหาซ าซ อน ของงานได อย างเป นข นตอนและเก ดประส ทธ ภาพ ส งส ด โดยได ด าเน นการประช มและวางแผนการ พ ฒนาและพ ฒนาร วมก บกล มผ ร วมศ กษา โดยใช กระบวนการการว จ ยเช งปฏ บ ต การ ซ งม 4 ข นตอน พร อมท งใช กลย ทธ ในการพ ฒนา 3 ก จกรรม ค อ การประช มเช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งาน และการน เทศก าก บต ดตาม ท งน เพ อให ผ ร วมศ กษา ม ความร ความเข าใจ ม ท กษะ และได ร บการฝ กปฏ บ ต ได ร บ ประสบการณ ตรง ทราบถ งว ธ แก ป ญหาในการ ปฏ บ ต งาน และพ ฒนาระบบงานธ รการของ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ให ด ย งข น ความม งหมายของการศ กษาค นคว า เพ อพ ฒนาระบบงานธ รการด านงาน สารบรรณของส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ใน 5 ด าน ค อ การจ ดท า การร บ การส ง การเก บร กษาและการ ท าลายหน งส อ ให ม ความถ กต อง รวดเร ว และ เป นป จจ บ น ความส าค ญของการศ กษาค นคว า 1. เป นการแก ป ญหาและพ ฒนา งานธ รการด านงานสารบรรณของส าน กงาน เขตพ นท การศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ให ม ความถ กต อง รวดเร ว เป นป จจ บ น สะดวก ในการส บค นหาได ง าย เพ อน าไปใช ในการ ปฏ บ ต งานให ม ค ณภาพ 2. เป นการพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 ให สามารถน าไปใช ในการบร หารงานธ รการ ให ถ กต อง รวดเร ว และเป นป จจ บ น 3. เป นข อสนเทศเก ยวก บการ พ ฒนาระบบงานธ รการด านงานสารบรรณ ของหน วยงานท สนใจน าไปประย กต ใช ใน การแก ป ญหาและพ ฒนาระบบงานธ รการให ถ กต อง รวดเร ว และเป นป จจ บ น การด าเน นการว จ ย การพ ฒนาระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภอ อ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ใช กลย ทธ ในการพ ฒนา 3 กลย ทธ ได แก การ ประช มเช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งาน และ การน เทศก าก บต ดตาม ตามกรอบเน อหา ได แก ด านการจ ดท าหน งส อราชการ การ ร บหน งส อราชการ การส งหน งส อราชการ การเก บร กษาหน งส อ และการท าลาย หน งส อราชการ โดยกล มผ ร วมศ กษาค นคว า ท าการพ ฒนาระบบงานธ รการ ตามข นตอน การว จ ยปฏ บ ต การ(Action Research) 4 ข นตอน ได แก การวางแผน การปฏ บ ต การส งเกต และการสะท อนผล การ ด าเน นการน เทศก าก บต ดตามผลการ ปฏ บ ต งานในวงรอบท 1 โดยใช ก จกรรม การน เทศก าก บต ดตาม หล งจากการน า ระบบไปใช โดยก าหนดระยะเวลาการน เทศ ก าก บต ดตามเป น 2 ช วง ค อ ช วงท 1 ว นท 2 ก มภาพ นธ 2554 และคร งท 2 ว นท 21 ก มภาพ นธ 2554 ณ ห องประช ม สระก าแพงใหญ เพ อต ดตามผลการปฏ บ ต งานของกล มผ ร วมศ กษาค นคว าในการ พ ฒนาระบบงานธ รการด านงานสารบรรณ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษา
ศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ด ศร สะเกษให สามารถปฏ บ ต งานได อย างถ กต อง รวดเร ว และเป นป จจ บ นม โดยใช แบบประเม นการ น าระบบงานธ รการด านงานสารบรรณ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาส าน กงานเขต พ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 เพ อต ดตามผลการปฏ บ ต งานของกล ม ผ ร วมศ กษาค นคว าในการพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษาส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภอ เม องอ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ให สามารถปฏ บ ต งานได อย างถ กต อง รวดเร ว และเป นป จจ บ น จ งได ด าเน น การพ ฒนาในวงรอบท 2 โดยใช กลย ทธ การน เทศก าก บต ดตาม ซ งกล มผ ศ กษา ค นคว าม ความสนใจเป นอย างด ส งผลให ผ ปฏ บ ต งานม ความร ความเข าใจการเก บ ร กษาหน งส อมากข น และสามารถปฏ บ ต ตามข นตอนของการจ ดท า และการเก บ ร กษาได อย างเหมาะสมด ด าเน นการแยก หน งส อตามประเภท งาน เร องของหน งส อ แล วน าหน งส อท แยกแล วจ ดใส แฟ มตาม ระบบท ก าหนดไว เก บแฟ มเข าต หร อช น เอกสารซ งแยกไว ตามช นวางต างๆ ของต เอกสารท จ ดเตร ยมไว แล วจ ดเป นหมวดหม ของเอกสาร ท าส นแฟ มให เป นส เด ยวก นใน หมวดงานเด ยวก น เพ อป องก นความ ส บสน กล มผ ศ กษาและผ ร วมศ กษาค นคว าท กคน เก ดความพ งพอใจด านการเก บร กษาหน งส อ กล มผ ร วมศ กษาค นคว าและผ ให ข อม ล 1. กล มผ ร วมศ กษาและผ ให ข อม ล 1.1 กล มผ ร วมศ กษา กล มผ ร วมศ กษา ท อาสาสม ครเข าร วมศ กษา เพ อแก ไขป ญหา ด งกล าวร วมก น จ านวน 7 คน ประกอบด วย 1.1.1 ผ ศ กษาค นคว า 1.1.2 น กจ ดการงานท วไป ท วไป จ านวน 1 คน 1.1.3 เจ าพน กงานธ รการ จ านวน 2 คน 1.1.4 น กว ชาการศ กษา จ านวน 1 คน 1.1.5 ล กจ างช วคราว จ านวน 2 คน 1.2 กล มผ ให ข อม ล จ านวน 11 คน 1.2.1 กล มผ ร วมศ กษา จ านวน 7 คน 1.2.2 น กทร พยากรบ คล จ านวน 1 คน 1.2.3 ศ กษาน เทศก จ านวน 2 คน 1.2.4 รองผ อ านวยการ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 จ านวน 1 คน เคร องม อท ใช ในการศ กษาค นคว า 1. ประเภทของเคร องม อ ม จ านวน 3 ประเภท ประกอบด วย 1.1 แบบส มภาษณ แบบม โครงสร าง จ านวน 4 ฉบ บ 1.1.1 แบบส มภาษณ ฉบ บท 1 เร อง การพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณในข นตอน การศ กษาระบบ 1.1.2 แบบส มภาษณ ฉบ บท 2 เร อง การพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณในข นตอน
การว เคราะห ระบบ 1.1.3 แบบส มภาษณ ฉบ บท 3 เร อง การพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณในข นตอน การออกแบบระบบ 1.1.4 แบบส มภาษณ ฉบ บท 4 เร อง การพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณในข นตอนการน า ระบบไปใช 1.2 แบบส งเกตพฤต กรรม จ านวน 2 ฉบ บ ค อ 1.2.1 แบบส งเกตพฤต กรรม ฉบ บท 1 เร องการพ ฒนาระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 1.2.2 แบบส งเกตพฤต กรรม ฉบ บท 1 เร อง การพ ฒนาระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 1.3 แบบประเม น จ านวน 3 ฉบ บ ค อ 1.3.1 แบบประเม นฉบ บท 1 แบบประเม นการออกแบบระบบงานธ รการ 1.3.2 แบบประเม นฉบ บท 2 แบบประเม นการน าระบบไปใช ในการพ ฒนา ระบบงานธ รการ 1.3.3 แบบประเม นฉบ บท 3 แบบว ดความพ งพอใจต อการด าเน นงานธ รการ ด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ผลการศ กษาค นคว า การพ ฒนาระบบงานธ รการด านงาน สารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถม ศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพร พ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ผ ศ กษาค นคว าและ กล มผ ร วมศ กษาค นคว า ได ด าเน นการ พ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณเก ยวก บการจ ดท า หน งส อ การร บหน งส อ การส งหน งส อ การเก บร กษาหน งส อและการท าลายหน งส อ ราชการ ตามข นตอนการพ ฒนาระบบ 5 ข นตอน ค อ การศ กษาระบบ (Systems Investigation)การว เคราะห ระบบ (Systems Analysis) การออกแบบระบบ (SystemDesign) การน าระบบไปใช (System Implementation) และการด แล ร กษาและตรวจสอบระบบ (System Maintenance and Review) โดยใช หล กการว จ ยปฏ บ ต การ (Action Research) ซ งประกอบด วยการวางแผน (Planning)การปฏ บ ต (Action) การส งเกต (Observation) และการสะท อนผล (Reflection) ด าเน นการเป น 2 วงรอบ ในวงรอบท 1 ใช กลย ทธ ในการพ ฒนา ค อ การประช มเช งปฏ บ ต การการศ กษาด งาน และการน เทศก าก บต ดตาม และในวงรอบท 2 ใช กลย ทธ การน เทศก าก บต ดตาม ผลการศ กษาพบว าระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพร พ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ก อนการด าเน น การพ ฒนาระบบผ ร บผ ดชอบงานธ รการ ย งขาดท กษะในการปฏ บ ต งานธ รการด าน งานสารบรรณ และขาดแนวปฏ บ ต ท ช ดเจน เก ยวก บการจ ดท าหน งส อ การร บหน งส อ การส งหน งส อ การจ ดเก บหน งส อและ การท าลายหน งส อราชการ ภายหล งจาก ท ได ด าเน นการพ ฒนาโดยใช กลย ทธ ค อ การประช มเช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งาน และการน เทศก าก บต ดตามในวงรอบท 1
พบว าจากการว ดความพ งพอใจการด าเน นงาน ธ รการด านงาน สารบรรณ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ เขต 2 ม ความพ งพอใจใน ระด บปานกลางและด านท ม ความ พ งพอใจมากท ส ดค อ ด านการจ ดท าหน งส อ ราชการ ม ค าเฉล ย 3.82 ล าด บท 2 ค อ ด านการท าลายหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 3.80 ล าด บท 3 ค อด านการร บหน งส อ ราชการ ม ค าเฉล ย 3.42 ล าด บท 4 ค อ ด านการส งหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 3.30 และด านท ม ความพ งพอใจน อยท ส ดค อด านการ เก บหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 3.00 ผลการพ ฒนาตามกลย ทธ การน เทศ ก าก บต ดตาม ในวงรอบท 2 ท าให ผ ร บผ ดชอบ งานธ รการด านงานสารบรรณเก ดท กษะและ ม ความสามารถในการพ ฒนาระบบงานธ รการ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 ได ถ กต อง รวดเร ว และเป น ป จจ บ น ม แนวปฏ บ ต ท ช ดเจน ผ เก ยวข อง สามารถน าไปใช ได ท นเวลา และจากการว ดความ พ งพอใจการด าเน นงานธ รการด านงานสารบรรณ ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ด ศร สะเกษ เขต 2 ปรากฏว า ม การพ ฒนาท ด ข นในท กๆ ด าน และด านความพ งพอใจการ ด าเน นงานธ รการด านงานสารบรรณส าน กงาน เขตพ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ ด านท ม ความพ งพอใจมากท ส ดค อ ด านการร บหน งส อ ราชการ ม ค าเฉล ย 4.57 ล าด บท ค อ ด านการ ท าลายหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 4.43 ล าด บท 3 ค อด านการส งหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 4.36 ล าด บท 4 ค อด านการจ ดท าหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 4.10 และด านท ม ความพ งพอใจน อย ท ส ดค อด านการเก บหน งส อราชการ ม ค าเฉล ย 4.00 โดยภาพรวม พบว า ม ความพ งพอใจ ในระด บมาก อภ ปรายผล การพ ฒนาระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภอ อ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ โดยใช กลย ทธ ในการพ ฒนา ค อ การประช ม เช งปฏ บ ต การ การศ กษาด งานและการ น เทศก าก บต ดตาม เม อครบ 2 วงรอบ แล ว ท าให ม ค ม อการปฏ บ ต งานสารบรรณ ซ งได น าไปพ ฒนาระบบงานธ รการด านงาน สารบรรณของส าน กงานเขตพ นท การศ กษา ศร สะเกษ เขต 2 ได อย างม ประส ทธ ภาพ ซ งสอดคล องก บผลการศ กษาของ สมล กษณ ศ ลปสม (2550 : 192 193) พบว า การพ ฒนาระบบงานธ รการโดยใช การว จ ย ปฏ บ ต การและการพ ฒนาระบบตาม ข นตอนการพ ฒนาระบบ โดยใช กลย ทธ การประช มกล มย อยในการศ กษาระบบ การว เคราะห ระบบ การอบรมปฏ บ ต การ ในการออกแบบระบบ การน เทศภายใน ในการน าระบบไปใช และการตรวจสอบ ท าให ม ขอบข ายงานธ รการ การจ ดบ คลากร เข าร บผ ดชอบงานธ รการข นตอนการ ปฏ บ ต งานธ รการแผนผ งการปฏ บ ต งาน ธ รการ และค ม อการปฏ บ ต งานธ รการ การพ ฒนาระบบงานธ รการเก ดความถ กต อง รวดเร ว สอดคล องก บผลการศ กษาของ อ ท มพร กะร อ ณะ. (2550 : 122) พบว า การพ ฒนาระบบงานธ รการโรงเร ยนอน บาล พรเจร ญ อ าเภอพรเจร ญจ งหว ดหนองคาย โดยใช กลย ทธ การสนทนากล ม การประช ม เช งปฏ บ ต การ และการน เทศการศ กษา ท าให กล มผ ร วมศ กษาค นคว าสามารถเก ด ความร ความเข าใจ จนสามารถม ท กษะการ ปฏ บ ต งานธ รการได อย างถ กต อง เป น
ป จจ บ น และส บค นได ง าย สอดคล องก บผล การศ กษาของว ลาว ลย ทว วงษ โอฬาร ( 2551 : 95 ) พบว า การด าเน นงานธ รการ ได ร บการแก ไข ปร บปร งพ ฒนาให สอดคล อง ครอบคล ม ม ค ณภาพ ท นและสะดวกในการใช งาน ถ กต องเป นป จจ บ น ตรงก บสภาพความเป นจร งม ระบบการจ ดเก บท ด สามารถน าข อม ลไปใช ประโยชน ได อย างเต มท ตรง ก บความต องการของผ ใช ข อม ลระบบงานธ รการ ท าให ผ ปฏ บ ต งานม ความร ความเข าใจ สามารถใช คอมพ วเตอร ใน การปฏ บ ต งานเก ยวก บการจ ดเก บระบบงาน ธ รการท ง 4 งานได อย างม ประส ทธ ภาพย งข น ส งผลให ระบบงานธ รการพ ฒนาตามข นตอน โดย ใช ว ธ การและเคร องม อท ม ค ณภาพ ม การแบ ง ภาระร บผ ดชอบอย างช ดเจน ม ข นตอนและ กระบวนการท างานอย างเป นระบบม ความ ต อเน อง ท าให ระบบงานธ รการท ง 4 งาน ค อ งานสารบรรณ งานการเง น งานพ สด และงาน ทะเบ ยนและสถ ต คร และพน กงานสน บสน น ถ กต อง เป นป จจ บ น ส บค นได ง าย สอดคล อง ก บผลการศ กษาของศ ร วรรณภ ขมร. (2551 : 102) พบว า การพ ฒนาระบบงานธ รการม การ พ ฒนามากย งข น โดยกล มผ ร วมศ กษาค นคว าม การพ ฒนาตนเองตามข นตอนการพ ฒนา ระบบงานครบท ง 5 ข นตอน ค อการศ กษา ระบบท าให ร ถ งสภาพป จจ บ นและป ญหาของ ระบบงานธ รการ การว เคราะห ระบบ ท าให ร ถ ง จ ดแข งและจ ดอ อนของระบบงานธ รการ การ ออกแบบระบบ ท าให ร จ กว ธ การออกแบบ เอกสารท าให ร จ กว ธ การใช โปรแกรมได การน า ระบบไปใช ท าให ร จ กว ธ การน าไปใช และ เป นข อม ลท ม ความถ กต อง เป นป จจ บ น และส บค นได ง าย ส งผลให ระบบงานธ รการ ของโรงเร ยนได ร บการพ ฒนาเป นระบบท ม ความถ กต อง เป นป จจ บ น สมบ รณ และ ส บค นได ง ายรวดเร วย งข น และสอดคล อง ก บการศ กษาของจาร ณ ผาส ข (2552 : 106) พบว าการพ ฒนาระบบงานสารบรรณ โรงเร ยนหนองชาดพ ทยาคม ผ ปฏ บ ต งาน ธ รการด านงานสารบรรณปฏ บ ต ตามข นตอน และตามระเบ ยบงานสารบรรณ ส าน ก นายกร ฐมนตร พ.ศ. 2526 ได อย าง เหมาะสม ม แนวปฏ บ ต ท ช ดเจน ในการพ ฒนาระบบงานธ รการ ด านงานสารบรรณส าน กงานเขตพ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ สามารถอภ ปรายผลด งน 1. จากการใช กลย ทธ การ ประช มเช งปฏ บ ต การ โดยใช ก จกรรมการ ระดมความค ดและก จกรรมแลกเปล ยน เร ยนร ม ผ ศ กษาค นคว า และว ทยากร ร วมก นวางแผน ก าหนดก จกรรมจ ดเตร ยม เอกสารประกอบการประช มเช งปฏ บ ต การ แล วแจ งให กล มผ ร วมศ กษาค นคว าเข าร วม การประช มเช งปฏ บ ต การ โดยว ทยากร ผ เช ยวชาญด านงานสารบรรณได ให ความร ความเข าใจเก ยวก บการจ ดท าหน งส อ การ ร บหน งส อ การส งหน งส อ การเก บร กษา หน งส อ และการท าลายหน งส อ ท าให ส าน กงานเขตพ นท การศ กษาม ค ม อการ ปฏ บ ต งานสารบรรณผ ปฏ บ ต งานธ รการ เข าร บการประช มเช งปฏ บ ต การม ความร ความเข าใจ สามารถน าค ม อไปเป นแนวทาง ในการปฏ บ ต งานธ รการด านงานสารบรรณ ในส าน กงานเขตพ นท การศ กษาได ซ ง สอดคล องก บหล กการประช มเช งปฏ บ ต การ ท สมพงษ เกษมส น (2543 : 28) ท กล าวว า การประช มเช งปฏ บ ต การเป นการฝ กอบรมท จะช วยให ผ เข าร บการฝ กอบรมเก ดการ เร ยนร ตามว ตถ ประสงค ของการฝ กอบรมได อย างม ประส ทธ ภาพและจะม ส วนช วย เสร มสร างให ผ เข าร บการอบรมน าเอาส งท ตนเร ยนร ไปปฏ บ ต ในสภาพการท างานได อย างแท จร ง
2. จากการใช กลย ทธการศ กษาด งาน โดยจ ดก จกรรมแลกเปล ยนเร ยนร ซ งผ ศ กษาค นคว าได ประสานความร วมม อก บผ บร หาร และผ ร บผ ดชอบระบบ งานธ รการของส าน กงานเขตพ นท การศ กษาท ไป ศ กษาด งาน แล วแจ งให บ คลากรทราบ ถ งก าหนดการในการศ กษาด งาน ตลอดท ง ความม งหมายในการศ กษาด งาน โดยรวบ รวมข อม ลจากการบ นท ก การส มภาษณ รวมถ ง การศ กษาเอกสารของส าน กงานเขตพ นท การศ กษาท ไปศ กษาด งานของผ กล มร วมศ กษาด งาน และผ ให ข อม ลมาว เคราะห ท าให ทราบถ ง จ ดแข ง จ ดอ อนในการจ ดระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณของส าน กงานเขตพ นท การศ กษา เพ อก าหนดเป นแนวทางในการพ ฒนาระบบงาน ธ รการด านงานสารบรรณ ซ งสอดคล องก บหล ก การศ กษา ด งานท สมพงษ เกษมส น (2523 : 64) กล าวว า การศ กษาด งานเป นกรรมว ธ หน ง ของการพ ฒนาบ คคลและเช อว าการพ ฒนาน น เพ อม งม นจะเพ มพ นความร ความช านาญ และ ประสบการณ เพ อให ท กคนในหน วยงานใด หน วยงานหน งสามารถปฏ บ ต หน าท ท อย ในความ ร บผ ดชอบให ด ย งข น การศ กษาด งานและส งเกต ว ธ การท างานจะก อให เก ดประโยชน ต อหน วยงาน และต วบ คคลควบค ก นไป กล าวค อ ท าให หน วยงานม บ คลากรท ม ค ณภาพเหมาะสมก บงาน จะท าให เก ดการปฏ บ ต งานประสบผลส าเร จตาม ว ตถ ประสงค และในขณะเด ยวก นท าให บ คคล เก ดขว ญและก าล งใจ เม อได เร ยนร เทคน คว ธ การ ท างานใหม ๆ ท จะปร บปร งความสามารถในการ ท างานให ด ย งข น จะท าให คนได ม โอกาสท จะ ก าวหน าในการท างานต อไป 3. จากการใช กลย ทธ การ น เทศก าก บต ดตาม ซ งผ ศ กษาค นคว าท เป น ผ ปฏ บ ต งานธ รการ ได วางแผนในการน เทศ ก าก บต ดตาม แล วใช ก จกรรมประช มช แจง ผ ร บผ ดชอบเพ อทราบความม งหมายในการ น เทศก าก บต ดตามและประเม นผล และ ร วมก นก าหนดช วงเวลาในการน เทศก าก บ ต ดตามและประเม นผล ท าให บ คลากรท ได ร บแต งต งให ร บผ ดชอบระบบงานธ รการ ด านงานสารบรรณ ม ความม นใจในการ ปฏ บ ต งาน ส งผลให ระบบงานธ รการด าน งานสารบรรณม ประส ทธ ภาพมากข น ซ ง สอดคล องก บหล กการก าหนดข นตอน การน เทศของวไลร ตน บ ญสว สด (2538 : 103-104) ก าหนดไว ว าประกอบด วย ข นการวางแผนการน เทศ ข นเตร ยมการ น เทศ ข นตอนการน เทศ ข นสร างขว ญ และก าล งใจ และข นการประเม นผลการ น เทศ และสอดคล องก บการก าก บต ดตาม ท อ ญชล ธรรมะว ธ ก ล (2552 : Online) กล าวว า การก าก บต ดตามน บเป นส งท ม ความส าค ญเป นอย างย งท จะช วยให ผ ด าเน น โครงการทราบว าโครงการน นบรรล ว ตถ ประสงค เป าหมายท ต องการมากน อย เพ ยงใด ด าเน นการประสบความส าเร จ ม ประส ทธ ภาพหร อไม ผลจากการต ดตาม และประเม นผล จะให ข อม ลท แสดงให เห น ถ งความส าเร จจ ดแข ง จ ดอ อน และแนวทาง ในการปร บปร งแก ไขการด าเน นงาน ช วยให การบร หารแผนงานและโครงการม ประส ทธ ภาพส งย งข น ข อเสนอแนะ จากผลการศ กษาค นคว าในคร งน ผ ศ กษาค นคว าม ข อเสนอแนะด งน 1. ข อเสนอแนะในการน าไปใช 1.1 ผ บร หารและเจ าหน าท ควรตระหน กถ งความส าค ญในการปฏ บ ต งานธ รการให ถ กต องตามระเบ ยบแบบแผน ของทางราชการ เพ อสะดวกในการ ตรวจสอบ การค นคว าในอนาคต 1.2 ควรม การพ ฒนาระบบ
งานธ รการของส าน กงาน อย างต อเน องและ กระต นให บ คลากรหร อเจ าหน าท เห นความส าค ญ ของการพ ฒนาระบบงานธ รการ 1.3 ควรเป ดโอกาสให บ คลากรท ก คนในส าน กงานเข ามาม ส วนร วมในท กข นตอนเพ อ ร วมก นพ ฒนาระบบงาน ธ รการให ม ประส ทธ ภาพจ ดให ม การสร างเคร อข าย การพ ฒนาระบบงานธ รการ 1.4 ความร ความเข าใจและ ท กษะในการปฏ บ ต งานธ รการ จะท าให บ คลากรท ร บผ ดชอบการด าเน นงานธ รการ ปฏ บ ต งานได อย างถ กต องและเป นป จจ บ น 1.5 ควรพ ฒนาบ คลากรเก ยวก บ การปฏ บ ต งานธ รการและบ คลากรอ นท เก ยวข อง ด วย การจ ดประช มเช งปฏ บ ต การและการน าไป ศ กษาด งานท หน วยงานอ นอย างต อเน อง 2. ข อเสนอแนะในการศ กษา ค นคว าต อไป 2.1 ควรม การว จ ยหร อศ กษา ค นคว าในเร อง การพ ฒนาระบบงานธ รการ เก ยวก บการใช เทคโนโลย คอมพ วเตอร เข ามา สน บสน นเพ อให ม ความสะดวกรวดเร วและ ท นสม ยมากย งข น 2.2 ควรศ กษาว จ ยกระบวน การพ ฒนาระบบงานธ รการโดยเช ญ ผ เช ยวชาญเฉพาะด านมาร วมในการศ กษา ค นคว า 2.3 ควรม การว จ ยหร อศ กษา ค นคว าในเร อง การพ ฒนาบ คลากรในการ จ ดระบบสารสนเทศงานธ รการส าน กงานเขต พ นท การศ กษาประถมศ กษาศร สะเกษ เขต 2 อ าเภออ ท มพรพ ส ย จ งหว ดศร สะเกษ เอกสารอ างอ ง จาร ณ ผาส ข. การพ ฒนาระบบงานธ รการด านงานสารบรรณโรงเร ยนหนองชาดพ ทยาคม อ าเภอ บ านฝาง จ งหว ดขอนแก น. การศ กษาค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ย มหาสารคาม, 2552. สมพงษ เกษมส น. ความต องการพ ฒนาบ คลากรของพน กงานคร เทศบาลเขตการศ กษา 10. รายงานการศ กษา ค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ยมหาสารคาม, 2543. สมล กษณ ศ ลปสม. การพ ฒนาระบบงานธ รการโรงเร ยนบ านลาดใหญ อ าเภอเม องช ยภ ม จ งหว ด ช ยภ ม 3. การศ กษาค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ยมหาสารคาม, 2550. ส าน กงานคณะกรรมการกฤษฎ กา. พระราชบ ญญ ต ระเบ ยบบร หารราชการกระทรวงศ กษาธ การ พ.ศ. 2546. กร งเทพฯ, ม.ป.ท. 2546. ศ ร วรรณ ภ ขมร. การพ ฒนาระบบงานธ รการโรงเร ยนบ ญเจร ญว ทยา อ าเภอปากช องจ งหว ด นครราชส มา. การศ กษาค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ย มหาสารคาม, 2551. ว ลาว ลย ทว วงษ โอฬาร. การพ ฒนาระบบงานธ รการโรงเร ยนมหาไถ ศ กษาภาค ตะว นออกเฉ ยงเหน อ อ าเภอเม อง จ งหว ดขอนแก น. การศ กษาค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ย มหาสารคาม, 2551. วไลร ตน บ ญสว สด. หล กการน เทศการศ กษา. กร งเทพฯ : ภาคว ชาการบร หารการศ กษา จ ฬาลงกรณ มหาว ทยาล ย, 2538.
อ ท มพร กะร อ ณะ. การพ ฒนาระบบงานธ รการโรงเร ยนอน บาลพรเจร ญ อ าเภอพรเจร ญ จ งหว ด หนองคาย. การศ กษาค นคว าอ สระ กศ.ม. มหาสารคาม : มหาว ทยาล ยมหาสารคาม, 2550.